اعتماد به نفس، از توانایی «خوب حرف زدن» شروع میشود.
اعتماد به نفس فقط به این معنا نیست که کودک یا نوجوان در جمع خجالت نکشد.اعتماد به نفس یعنی بتواند فکر، احساس، نظر و خواستههای خودش را با آرامش و اطمینان بیان کند و از صحبت کردن با دیگران نترسد.
بسیاری از کودکان و نوجوانان تواناییها و استعدادهای زیادی دارند، اما هنگام صحبت کردن در جمع، معرفی خودشان، پاسخ دادن به سؤال، ارائه در کلاس یا ارتباط با دیگران دچار خجالت و اضطراب میشوند.
آموزش فن بیان و مهارتهای ارتباطی میتواند به آنها کمک کند تا صدای خودشان را بهتر بشناسند، واضحتر صحبت کنند و با اطمینان بیشتری خودشان را نشان دهند.
چرا تقویت اعتماد به نفس در کودکی و نوجوانی اهمیت دارد؟
دوران کودکی و نوجوانی، زمان شکلگیری بسیاری از مهارتهای فردی و اجتماعی است. کودکی که یاد میگیرد با اعتماد صحبت کند، سؤال بپرسد، نظرش را بیان کند و در جمع حضور داشته باشد، در آینده نیز ارتباط مؤثرتری با دیگران برقرار خواهد کرد.
تقویت اعتماد به نفس میتواند به کودک و نوجوان کمک کند تا:
با جرأت بیشتری در جمع صحبت کند.
هنگام صحبت کردن صدای واضحتر و محکمتری داشته باشد.
بتواند خودش را به خوبی معرفی کند.
در ارائههای کلاسی و فعالیتهای گروهی با آرامش بیشتری حضور داشته باشد.
افکار و احساساتش را بهتر بیان کند.
در برقراری ارتباط با دوستان، معلمان و اطرافیان موفقتر باشد.
ترس و خجالت هنگام صحبت کردن را کاهش دهد.
توانایی نه گفتن و بیان خواستههای خود را بهتر یاد بگیرد.
استعدادهای خود را راحتتر نشان دهد.
ارتباط اعتماد به نفس با فن بیان چیست؟
گاهی یک کودک از پاسخ سؤال مطمئن است، اما به دلیل ترس یا خجالت نمیتواند آن را بیان کند.گاهی هم نوجوان حرفهای خوبی برای گفتن دارد، اما صدای آهسته، تردید، تماس چشمی ضعیف یا اضطراب باعث میشود نتواند توانایی واقعی خودش را نشان دهد.
اینجاست که فن بیان و اعتماد به نفس در کنار یکدیگر معنا پیدا میکنند.
در آموزش فن بیان کودکان و نوجوانان، هدف فقط زیبا صحبت کردن نیست؛ بلکه تلاش میکنیم کودک یاد بگیرد:
«من حق دارم حرف بزنم، نظر بدهم و خودم را همانطور که هستم نشان دهم.»
در کلاس اعتماد به نفس و فن بیان چه مهارتهایی تقویت میشود؟
تمرینها متناسب با سن و شرایط کودک یا نوجوان طراحی میشوند و میتوانند شامل مواردی مانند:
تقویت بیان و صدا
تمرینهای مناسب برای واضحتر صحبت کردن، کنترل صدا، لحن، سرعت و قدرت بیان.
ارتباط چشمی و زبان بدن
آشنایی با حالت بدن، نحوه ایستادن، نگاه کردن و استفاده درست از حرکات هنگام صحبت کردن.
صحبت کردن در جمع
تمرین معرفی خود، صحبت درباره موضوعات مختلف، داستانگویی، ارائه و اجرای فعالیتهای کلامی.
کاهش خجولیگری
ایجاد موقعیتهای تمرینی امن و بدون قضاوت تا کودک کمکم با صحبت کردن در جمع راحتتر شود.
مهارت ارتباطی
یادگیری درست گوش دادن، شروع و ادامه یک گفتوگو، بیان خواستهها و برقراری ارتباط مؤثر با دیگران.
بازی و اجرای نقش
استفاده از بازی، نمایش، داستان، مجریگری و فعالیتهای جذاب برای اینکه کودک در فضایی شاد و بدون فشار، مهارتهای خود را تمرین کند.
ما قرار نیست کودک را مجبور به صحبت کردن کنیم
تقویت اعتماد به نفس با اجبار، مقایسه یا سرزنش به وجود نمیآید.
کودک باید در محیطی قرار بگیرد که بتواند اشتباه کند، دوباره تلاش کند و از صحبت کردن نترسد.
هدف ما این نیست که همه کودکان شبیه یکدیگر صحبت کنند؛ بلکه میخواهیم هر کودک بتواند تواناییهای منحصربهفرد خودش را پیدا کند و با اطمینان بیشتری آنها را نشان دهد.
اگر کودک شما...
در جمع خجالت میکشد،
هنگام صحبت کردن صدایش خیلی آرام میشود،
از ارائه و صحبت جلوی کلاس میترسد،
در معرفی خودش دچار استرس میشود،
نمیتواند به راحتی نظرش را بیان کند،
یا دوست دارید از همین سن مهارت فن بیان و ارتباط مؤثر او را تقویت کنید،
آموزش اصولی و تمرین مستمر میتواند قدم مهمی برای رشد مهارتهای ارتباطی و اعتماد به نفس او باشد.
اعتماد به نفس یک ویژگی ثابت و مادرزادی نیست؛ مهارتی است که میتوان آن را آموزش داد و تمرین کرد.
با تقویت فن بیان، مهارتهای ارتباطی و فرصت تجربه کردن، کودک و نوجوان میتواند یاد بگیرد با صدای خودش، با آرامش و با اطمینان صحبت کند.
از امروز روی صدایی که قرار است آینده فرزندتان را بسازد، سرمایهگذاری کنید. 
